Người Thông Minh Giải Quyết Vấn Đề Như Thế Nào
Ken Watanabe
Một bộ khung gọn để nhìn ra gốc rễ vấn đề và biết nên làm gì trước.
Dễ đọc
Có hợp với bạn?
Hợp với ai
Bạn mới đi làm hoặc đang là sinh viên, hay thấy mình rối khi gặp việc lớn mà không biết bắt đầu từ đâu, và muốn một khung suy nghĩ đơn giản để thử ngay.
Chưa hợp nếu
Bạn đã học qua phân tích kinh doanh hoặc tư duy hệ thống sẽ thấy sách quá cơ bản. Sách cũng không đi sâu vào các vấn đề phức tạp hay vấn đề liên quan đến cảm xúc con người.
Nhận xét của mình
Điều đáng giá nhất theo mình là bước định nghĩa đúng vấn đề trước khi lao vào giải, rồi chia nhỏ và tìm nguyên nhân gốc thay vì sửa triệu chứng. Mình nghĩ cuốn này hợp nhất với bạn mới đi làm hoặc đang đi học, hay rối khi gặp việc lớn. Bạn đã học qua phân tích kinh doanh sẽ thấy khá cơ bản, và sách không đi sâu vào vấn đề phức tạp hay liên quan đến cảm xúc.
Cộng đồng nói gì
Giới đi làm xem đây là bản nhập môn gọn về cách làm việc của dân tư vấn, dù ví dụ đơn giản, ít hợp vấn đề phức tạp.
Được khen
- Giới đi làm xem đây là bản nhập môn gọn cho cách làm việc của dân tư vấn.
Bị chê
- Vì viết cho người mới, ví dụ khá đơn giản và ít dùng được cho vấn đề phức tạp ngoài đời.
Nguồn tổng hợp: Shortform, getAbstract
Ý chính
- Trước khi tìm cách giải, hãy dành thời gian định nghĩa đúng vấn đề: nó là gì, đo bằng gì, khi nào coi là đã giải xong.
- Vẽ cây logic để chia vấn đề lớn thành các phần nhỏ, rồi tìm nguyên nhân gốc thay vì sửa triệu chứng.
- Dùng ma trận để so sánh các phương án theo tiêu chí rõ ràng, tránh chọn theo cảm tính.
- Làm xong thì xem lại kết quả và chỉnh kế hoạch, coi giải quyết vấn đề như một thói quen lặp lại.
Tóm tắt
Đây là bản tiếng Việt của Problem Solving 101 do Ken Watanabe viết. Ông là cựu chuyên gia tư vấn của McKinsey. Ban đầu ông viết cuốn này cho học sinh Nhật, với mong muốn trường học bớt học thuộc lòng, tập suy nghĩ nhiều hơn. Sách bất ngờ bán rất chạy ở Nhật rồi lan sang giới đi làm ở nhiều nước.
Sách mỏng và dễ đọc. Mỗi phần là một tình huống nhỏ, có hình minh họa, rồi tác giả dẫn người đọc đi qua cùng một quy trình. Quy trình đó có bốn bước: hiểu rõ tình huống và vấn đề thật sự là gì, tìm nguyên nhân gốc, lên kế hoạch hành động, rồi làm và xem lại kết quả để điều chỉnh. Hai công cụ được dùng nhiều nhất là cây logic (chia một vấn đề lớn thành các nhánh nhỏ) và ma trận (so sánh các lựa chọn theo vài tiêu chí).
Điểm đáng giá là cách sách kéo một thứ nghe như kỹ năng của dân tư vấn về mức ai cũng thử được. Chuyện đi học muộn, chuyện thiếu bạn bè, chuyện quán ăn vắng khách đều được đưa vào cùng một khung. Người đọc hiểu rằng nhiều lúc mình loay hoay vì chưa gọi tên đúng vấn đề, chứ không phải vì thiếu cố gắng.
Đổi lại, vì viết cho người mới bắt đầu nên các ví dụ khá đơn giản. Với những vấn đề rối, có nhiều bên liên quan, bạn sẽ cần thêm sách chuyên sâu về tư duy hệ thống hay phân tích kinh doanh. Cuốn này hợp để làm bước khởi động, chứ không phải bộ công cụ đầy đủ.
