Sapiens: Lược Sử Loài Người
Yuval Noah Harari
Lược sử loài người từ thời săn bắt hái lượm đến nay, qua ý tưởng 'câu chuyện chung'.
Vừa sức · 560 trang · ~11 giờ đọc
Có hợp với bạn?
Hợp với ai
Bạn muốn một cái nhìn tổng quát, dễ theo dõi về lịch sử nhân loại và thích những cuốn sách khiến mình nghĩ lại các điều đã mặc định.
Chưa hợp nếu
Bạn cần tài liệu lịch sử hay nhân học chặt chẽ: sách có những chỗ khái quát, bị giới chuyên môn phê bình là sai hoặc cường điệu. Sách cũng khá dày.
Nhận xét của mình
Điều đáng giá nhất theo mình là ý tưởng "câu chuyện chung": tiền, quốc gia, công ty đều là thứ con người cùng tưởng tượng ra rồi cùng tuân theo. Mình nghĩ cuốn này hợp nhất khi bạn thích sách khiến mình nghĩ lại điều đã mặc định. Điều cần nói thật: nhiều luận điểm là cách diễn giải của tác giả, bị giới chuyên môn phê bình là nói quá, nên hãy đọc có phản biện.
Cộng đồng nói gì
Nhiều người thấy sách mở mang và kể dễ hiểu, dù giới nghiên cứu phê bình có chỗ sai và nói quá.
Được khen
- Nhiều người đọc thấy sách mở mang, lượng kiến thức lớn nhưng được kể dễ hiểu bằng câu chuyện và lập luận.
- Có người khen đây là cuốn nên đọc đầu tiên khi muốn tìm hiểu về lịch sử loài người.
Bị chê
- Một số người thấy phần về tôn giáo và vài chương khác khá khó thấm.
- Giới nghiên cứu như nhân học, thần kinh học và triết học đã phê bình sách có nhiều sai sót và chỗ nói quá để gây ấn tượng.
Nguồn tổng hợp: Tiki, Wikipedia
Ý chính
- Khả năng cùng tin vào 'câu chuyện chung' là nền của việc hàng triệu người xa lạ hợp tác với nhau.
- Tiền, quốc gia, công ty, tôn giáo đều là những cấu trúc con người cùng tưởng tượng ra rồi cùng tuân theo.
- Tiến bộ không tự động đồng nghĩa hạnh phúc hơn: Harari đặt câu hỏi này cho cả nông nghiệp lẫn thời hiện đại.
- Nên đọc có phản biện: nhiều luận điểm là cách diễn giải của tác giả, không phải sự thật đã được mọi học giả đồng thuận.
Tóm tắt
Yuval Noah Harari là nhà sử học người Israel, giảng dạy tại Đại học Hebrew Jerusalem. 'Sapiens' xuất bản năm 2011 bằng tiếng Do Thái, sau đó thành sách bán chạy toàn cầu. Bản Việt do Omega Plus (Alpha Books) phát hành, NXB Thế Giới, dịch bởi Nguyễn Thủy Chung. Sách chia lịch sử loài người thành bốn phần lớn: Cách mạng nhận thức (khoảng 70.000 năm trước), Cách mạng nông nghiệp (khoảng 10.000 năm trước), Sự hợp nhất của nhân loại (tiền tệ, đế chế, tôn giáo) và Cách mạng khoa học. Luận điểm xuyên suốt là con người thống trị Trái Đất không phải nhờ mạnh nhất, mà nhờ biết hợp tác linh hoạt với số đông xa lạ, và điều đó có được nhờ khả năng cùng tin vào những thứ không có thật ngoài đời như tiền, quốc gia, công ty, nhân quyền. Harari cũng đưa ra những góc nhìn gây tranh cãi, ví dụ cho rằng cách mạng nông nghiệp làm cuộc sống của nhiều cá nhân khổ hơn, hay hỏi liệu con người hiện đại có thật sự hạnh phúc hơn tổ tiên. Sách viết lôi cuốn, có giọng kể chuyện và nhiều so sánh bất ngờ, nên được nhiều người đọc ngoài giới học thuật yêu thích. Cần nhớ rằng đây là sách khái quát cho đại chúng. Một số nhà nghiên cứu như nhân học, sử học đã chỉ ra các sai sót và chỗ nói quá. Vì vậy nên đọc như một cách nhìn mở mang chứ không phải giáo trình lịch sử.
